Muziekkring Enkhuizen

Hét podium voor kamermuziek in West-Friesland

Sinds 1946

Concert in de Nutszaal op 23 november 2013 door het Leupold trio

bestaande uit chitarronespeler Sören Leupold, violist Tijmen Huisingh en cellist Wouter Mijnders.

 

Dat was een vrolijk gebeuren daar in de onvolprezen Nutszaal! Drie gelauwerde musici vertelden beurtelings interessante bijzonderheden over hun programma, gelardeerd met aardige anekdotes. We gooien het programma helemaal om! was een van hun eerste zinnen. Allerhande aangekondigde componisten werden naar de prullenbak verwezen (niet boeiend en belangwekkend genoeg) en daarvoor in de plaats kwamen werken van componisten die wel de toets der kritiek van het trio kon doorstaan. Dus: weg met Weiss, De Ruvo en Walther, welkom aan Gabrielli, Bertali en Marini. Gelukkig bleven Händel en Vivaldi overeind en uiteraard de Grote Johann Sebastian, want het programma heette tenslotte Buitengewoon Bach, de Godfather van de muziek, met hem begon en eindigde men ook!

 

Des middags had het trio ook al een optreden. In Huis de Olifant gaven de drie heren masterclasses aan gevorderde vioolleerlingen van de Muziekschool. Een mooie traditie die al vele jaren bestaat en die georganiseerd wordt in samenwerking met de Muziekschool Oostelijk West-Friesland.

 

De chitarrone is een uit de kluiten gewassen luit met extra bassnaren, die in de 16de en 17de eeuw een geliefd begeleidingsinstrument was voor met name zangers. Sören Leupold gaf later in het concert nog extra informatie over het bijzondere instrument.

 

Met de Sonate in e kl. t. van Bach begon het concert. Een zeer lang aangehouden cellotoon, een virtuoze vioolpartij, een gedragen begeleiding van de theorbe of chitarrone resp. de Engels en de Italiaanse benaming.Een bespiegelend vervolg , ernstig, diep doordringend in de menselijke ziel.

Een opgewekte Allemande, geheel volgens de principes van het barokke vioolspel gespeeld...

Het slotdeel was een vrolijke Gigue waarbij de drie instrumentalisten elkaar heerlijk steunden en met hartstocht hún Bach de ònze lieten worden!

 

Mouton, hofcomponist en luitspeler aan het Franse hof was de enige die de slaapvertrekken van de Franse koning mocht betreden (behalve dan de dames natuurlijk) met zijn luit om de koning in slaap te spelen. Enfin, de chitarronespeler trakteerde ons op een drietal lieflijke muziekwerkjes, waarvan in elk geval de koning niet opgewonden van zal zijn geraakt. Sören Leupold vroeg ons dan ook aan het eind of we nog wakker waren, hetgeen lachend bevestigd kon worden.

 

Het concert werd vervolgd met een compositie van Domenico Gabrielli (17de eeuw) voor chitarrone en cello. Het eerste deel begon met een landschapsschildering: zoetvloeiende klanken, een volle celloklank en de charmante begeleiding van de bescheiden maar helder klinkende superluit. Een zeer verstild middendeeltje gevolgd door een spannende tarantella, een vurige dans uit Zuid-Italië.

 

De componist Antonio Bertali (17de eeuw) verspreidde de Italiaanse opera door Europa, met name Wenen. Van hem een Sonate: fraaie afwisselingen tussen viool en cello (wat een prachtige klank heeft deze Josef Musil!) waarbij de chitarrone mooi ondersteunde. Hupse muziek die ons vrolijk maakte. Dan een vioolsolo, slechts begeleid door de chitarrone afgewisseld door de cellosolo. Krachtige muziek die het hart verheugde.

 

Van Biagio Marini (17de eeuw) speelde men gedrieën de Romanesca. Een zich herhalende baslijn op cello en chitarrone waarbij o.a. de violist zeer virtuoos variaties speelde, met een spetterend slot!

 

NA DE PAUZE: Giovanni Paolo Cima (16de eeuw) was de leverancier van het volgende werk. De viool zette in, de chitarrone volgde en de cello viel als laatste in en toen ontspon zich een kunstig thema met vele variaties, lichte en luchtige passages wisselden af met serieuzer werk. Zeer fraaie cello-passages.

 

In Händels Sonate in A gr.t.vindt men vele melodieën uit zijn opera's verwerkt. Enkele opmerkingen: Andante: rustig, melodieus, charmant.

Allegro: opgewekt, met virtuoos mooie melodische lijnen die beurtelings door de instrumenten worden voorgedragen. Adagio: ingetogen, licht melancholisch. Allegro: krachtige muziek, intens vertolkt. Dansante thema's. Wat een eenheid in spel! Welk een enthousiasme! Het vonkte en het sprankelde.

 

Voor Vivaldi's Sonate voor cello en chitarrone kan klinken moet de cellist zijn barokstok even strakker maken. Dat kan niet met een ontbrekende spanschroef op de barokstok maar hij steekt een stukje lucifer tussen stok en haren. Il preto rosso, de bijnaam voor Vivaldi), voorzag in de leemte dat er betrekkelijk weinig werk voor cello geschreven was in die tijd. Hij schreef vele leerstukken voor cello en wat voor! Preludio: rustige cellomuziek met fraaie chitarrone-begeleiding. Deel 2: Spaanse ritmes en melodieën stroomden de zaal in. Wat een verrassing: de chitarrone werd als een flamencogitaar bespeeld! Deel 3: dansant, bespiegelend. Deel 4: tarantella- vurig, sterk ritmisch, sterke muziek die het publiek begeesterde en wederom: die cello!

 

Tot slot van het concert: Bach natuurlijk. Een vorstelijke Bach die ons met het Adagio meenam op de golven van zijn "onmeewarige geduld" zoals Simon Vestdijk het ooit in één van zijn essays over de muziek van Bach noemde. Het gaat maar door en het zou niet mogen ophouden...

Het tweede deel: levendig, krachtig, virtuoos: een heerlijk samenspel.

Largo, haast aarzelend, plechtig, ingetogen, koninklijk en indringend.

Presto: 100% sterk, feestelijk, helder en verrukkelijk!

 

Het klateren van het applaus, het uitreiken der bloemen, het lachend in ontvangst nemen van de ovatie verleidde hen tot een kleine maar fijne toegift. Johann Rosenmüller was de componist van dit sonatedeel. Weer enthousiasme, maar dan is het ook “fine”. We kunnen terugzien op een fenomenaal concert.

 

Sommige musici vergeten nog wel eens dat een concert een feest moet zijn, voor het publiek,maar niet minder voor ons, de musici!”

En daar kon dat publiek het helemaal mee eens zijn.

 

Dank aan musici en bestuur!  

 

Liefhebber

Column geschreven door Liefhebber naar aanleiding van een recent concert

 

 

Seizoen 2013-2014

 

Mayke Rademakers, cello en Matthijs Verschoor, piano.

maandag 15 oktober

 

Leupold trio

zaterdag 23 november

 

Matangi Quartet

maandag 13 januari

 

Prisma Strijktrio

donderdag  20 februari

 

“DUET CON MOTO”

woensdag 19 maart

 

PARNE GADJE

donderdag 10 april