Muziekkring Enkhuizen

Hét podium voor kamermuziek in West-Friesland

Sinds 1946

Concert in de Nutszaal op zaterdag 15 november 2014 door het Syrène Saxofoonkwartet

 

Het SYRÈNE Saxofoonkwartet bestaat uit vier jonge vrouwen. Helaas waren door ziekte en zeer twee leden verhinderd, maar gelukkig kon er geremplaceerd worden door evenwaardige musiciennes. Femke IJlstra op sopraansax en Aukelien Kleinpenning op baritonsax waren de twee gezonde leden die hier konden spelen. Lotte Pen speelde voor Ilse Bies (alt) en Nina van Helvert speelde in de plaats van Annelies Vrieswijk (tenor). Deze vier sirenen speelden de sterren van de hemel en waren samen een prachtige eenheid die prettig was om naar te kijken en heerlijk om naar te luisteren. Aardig was ook dat het kwartet een kleine introductie gaf over de instrumenten. Overigens is het dezer dagen 200 jaar geleden dat Adolphe Sax geboren werd (op 6 november 1814): dit concert is derhalve ook een eerbetoon aan de uitvinder. Hij zocht "de souplesse van de strijkers en de kracht van de koperblazers." Reken maar dat hij die gevonden heeft, dat konden we de hele avond beluisteren.

 

Het programma werd wat veranderd maar de grote stukken bleven gehandhaafd: Händel, Haydn, Saint-Saëns en Rameau. Scarlatti werd ingeruild voor de Nederlandse componist Geert Schoonbeek die acte de présence gaf met twee gloednieuwe stukken: De Tien Gebeden uit 2004 en De Bazuin uit 2011.

Het Motto van het concert was: Friszoet en Stevig en dat klopte helemaal. De Music for the Royal Fireworks was meteen "met een stevige muzikale deur in huis vallen". Het arrangement is van Aukelien Kleinpenning. Zij heeft er een fraaie bewerking van gemaakt. Het is een bijzondere ervaring om Händel op saxofoons te horen. De stemmen mengden zich fraai: de felle sopraan, de zoete alt, de stevige tenor en de sonore bariton: een kostelijk geheel. Deze feestelijke muzikale introductie was van een helder kaliber: prachtig spel met sterke ritmiek en snelheid: een waar vuurwerkfeest.

 

Van de Franse componist Eugène Bozza (1905-1991) speelde men  Andante et Scherzo uit 1938. Bozza schreef veel voor blazers en heeft een groot oeuvre nagelaten. Andante: zoetvloeiend en krachtig en toch modern: een knappe prestatie van zowel Bozza als Syrène. Het Scherzo: vlot, geestig en fraai gearticuleerd spel, ook ritmisch interessant en knap; de invalsters kweten zich geweldig van hun taak: hulde!

 

Van Geert Schoonbeek (*1965  Hippolytushoef ) speelde het kwartet  van "De Tien Gebeden" zes delen. Fiat Lux: meanderende stemmen, in klimmende en dalende tonenreeksen, af en toe behoorlijk atonaal. In Paradisum: hemels zachte en stemmige klanken die af en toe langs de scherpe kanten des levens schuurden. In S'Allah/Deo Volente: Arabische invloeden traden duidelijk naar voren. Habemus Papam: schril, met staccati van drie saxen en de bariton krachtig steunverlenend. Fratres Seniores: trage muziek, je hoorde de oude broeders door de breviergangen schuifelen en soms stak een muisje zijn kopje om de hoek… Totus Tuus: smekend, vragend, trillers in de sopraanpartij: het geheel in een soort mantravorm gegoten.

 

Dan een klassieker:  Joseph Haydn. Een strijkkwartet van de Weense grootmeester van dit genre door de geblesseerde Annelies Vrieswijk gearrangeerd. Opus 33 nr. 3 met als bijnaam: De Vogel. De vele vogelachtige geluiden in het eerste deel deden ons de bijnaam goedkeurend aanhoren. Allegro moderato: onvoorstelbaar dat Haydn op sax zo fris, zo guitig, zo charmant kan klinken. Volkomen rechtdoend aan de klankkleur en de techniek van het stuk:  dat was wat wij ervoeren. Gekwinkeleer op het hoogste niveau: het kan dus echt! Scherzo allegretto:  het donker gekleurde scherzo werd fraai neergezet en meeslepend gespeeld. Dan een  vrolijk intermezzo van weer vogelklankjes en de reprise van het donkere thema. Allegro ma non troppo: zoetvloeiend, zalig wegdromen kon je op deze prachtige muziek. Ook in dit deel waren af en toe vogeltjes te beluisteren. Rondo-presto: vrolijk en snel spel veroverde de ruimte van de goed bezette  Nutszaal. De aandachtige toehoorders genoten zichtbaar van dit heerlijke spel.

Na de pauze kwamen nog drie werken aan bod: het geestige, origineel voor clavecimbel geschreven stuk van Jean Philippe Rameau (tijdgenoot van Bach en Händel): de Kip (la Poule). Het arrangement van Annelies van Vrieswijk is een schot in de roos. Hoe is het mogelijk dat een zo verfijnd instrument als een clavecimbel zo neergezet kan worden, zo knap!  Het kippenhok komt in al zijn gekakel feilloos en geestig tot leven. Een fraai staaltje speltechniek, maar ook het samenspel was fabuleus te noemen.

Weer een compositie van Geert Schoonbeek: de Bazuin uit 2011,  voor bariton en sopraan. Een hele opgave om deze zover uiteen liggende instrumenten qua toonhoogte en klankkleur goed samen te laten klinken. Voor deze opgave reisde de componist naar Augustinusga in Friesland, waar sopraansaxspeelster Femke IJlstra vandaan komt, om de couleur locale op te snuiven . De kerk van die plaats heet 'De Bazuin'. Het was swingend, soms plechtig (vanwege het koraal dat men aan het begin en eind van de fanfare-repetitie placht te spelen en dat doorklonk in het werk), melancholiek, sterk ritmisch met soms vreemde halftonen: een boeiende compositie die enthousiast werd gespeeld.

 

Tenslotte een selectie uit  het bekende en geliefde Carnaval des Animaux van wonderkind Camille Saint-Saëns, die vanaf zijn zevende componeerde en de pianoconcerten van Van Beethoven op zijn tiende uitvoerde…Het arrangement is van Christoph Enzel. Introductie: verrassend om die overbekende stukken door vier saxen te horen spelen, samen met de brul van de Leeuw die toch weer onverwacht kwam. De heerlijk traag zich voortbewegende Schildpad, voortschuifelend door de notenbalken…De Olifant natuurlijk door de bariton neergezet, smeuïg begeleid door het trio. Volière: de vogels fladderden je om de oren. Heerlijk samenspel. Koekoek: sonoor en sereen en dan steeds de koekoek ertussen door. Fossielen: een machtig mooi stuk waarbij allerhande oude Franse liedjes de revue passeerden. Wie 'zwijmelt' er niet bij de Zwaan van Saint-Saëns?  De tenorsax voerde hier de boventoon. Hier zag en hoorde je maar weer eens hoe belangrijk een perfecte ademtechniek is.  Finale: vrolijk, onbezorgd slot van een geweldig stuk muziek gespeeld door een geweldig stel saxvrouwen! Complimenten en hulde en omdat het publiek bleef applaudisseren kregen het nog een toegiftje: een reprise van de Fossielen.

Alleen maar lachende monden en ogen en vergenoegde oren  verlieten de Nutszaal. Het laatste concert van  2014 was ten einde. Op naar het eerste concert in 2015, waar we nu al reik-orend naar uithoren!

 

LIEFHEBBER

 

Column geschreven door Liefhebber naar aanleiding van een recent concert

 

 

 

Seizoen 2014-2015

 

Ramon van Engelenhoven

Donderdag 9 oktober 2014

 

Syrène Saxofoonkwartet

Zaterdag 15 november 2014

 

Ragazze Kwartet

Woensdag  28 januari 2015

 

Lumaka Ensemble

Maandag 16 februari 2015

 

Musica ad Rhenum

Dinsdag 17 maart 2015

 

Marijje van Stralen en Gerard Bouwhuis

Donderdag 16 april 2016