Muziekkring Enkhuizen

Hét podium voor kamermuziek in West-Friesland

Sinds 1946

Gehoord, gezien en beleefd in de Nutszaal

Concert “Haute Couture”op woensdag 28 januari 2015 door het RAGAZZE KWARTET

Dit was toch een unieke gebeurtenis voor concertminnend Enkhuizen en Verre Omstreken. Het bruisende RAGAZZE-Kwartet  dat al diverse malen en met veel succes voor de Muziekkring optrad, heeft zich voor dit bijzondere concert verzekerd van de medewerking van modeontwerpster Henriette Tilanus, ten einde  de sfeer van het Parijs uit de jaren twintig nóg beter te benaderen en op te roepen, dan door de muziek die zij spelen. Stravinsky, Prokofjev en Ravel waren allen actief in dat Europese centrum van  kunst, cultuur en  mode van toen. De vernieuwingen waren revolutionair, ongekend en soms buitengewoon controversieel. Speciaal voor Ragazze heeft couturier Henriette Tilanus (winnares Prijs Amsterdamse Mode weken) vier  ensembles ontworpen  die de Parijse muzikale meesterwerken over een eigentijdse Nederlandse  catwalk instrumentaal klinkend laten paraderen.

 

De opstelling van de instrumenten op standaards op het podium was het eerste dat opviel, de zaal betredend. Dan drie schijnwerperachtige lampen (model legerhelm), de muziekstandaards in hoge positie en een Thonetstoel voor de celliste. Dit alles opgesierd door een fraai boeket op piëdestal. Dit alles deed het publiek reikhalzen naar het begin van het optreden van Ragazze. De vier dames traden inderdaad op als volleerde mannequins en toonden haar schitterende creaties door tot halverwege de zaal te lopen, te draaien en te etaleren. Nu, de modescheppingen mochten er zijn! De titel van het programma Haute Couture kwam zo nog duidelijker voor het voetlicht.

 

Voor de pauze werd het publiek getrakteerd op Stravinsky en Prokofjev. De Three Pieces for String Quartet zijn “Grotesques” genaamd. Ze werden voltooid in 1914, herzien in 1918 en gepubliceerd in 1922. Die naam was ooit goed gekozen: bont, druk, ingetogen, tegendraads: gekrakeelde muziek zou men kunnen zeggen. De typische kenmerken van de componist zijn overduidelijk ook in deze pieces aanwezig. De strakke ritmes, de pizzicati, de af en toe tegen de toon aan klinkende muzikale frases, kortom echt Stravinsky, ooit schandaal veroorzakend met zijn Sacre du Printemps in 1913 in datzelfde Parijs…De vier Ragazzeleden stelden niet teleur. De rijke klankkleuren maar ook schrille tegen elkaar schurende tonen werden de zaal ingeslingerd of soms lieflijk zachtjes over het zaallicht geduwd. De duidelijk herkenbare Stravinsky uit Petoesjka en Vuurvogel!

 

Dan Prokofjev: de onstuimige met het Russische temperament, de grote vormen en de lange lijnen. Het Strijkkwartet nr 1 (zijn enige) in b kl.t. opus 50. Het Allegro: Krachtige melodieën ondersteund door een stevige cellopartij. De stemmingen wisselden elkaar snel af: van opgewekt tot euforisch, van vastberaden tot dromerig. Andante Molto Vivace: Een unisono begin, breed gespeeld en uitgebalanceerd in klankkleur en ritmiek. Een zangerige episode gevolgd door een spannende uitbarsting van vrolijkheid. De Ragazzeleden speelden met grote inzet, passie en concentratie: mooi om gade te slaan. Andante: Het laatste deel begon met milde melodieën, gedragen gespeeld, zangerige lieflijke maten vol ingehouden melancholische noties. Cello en alt speelden unisono. Dan een intens donker stuk, rustig en dan een gelukkige, zachte, bijna fluisterende coda. Als men evenwel doorkneed is in het idioom van klassieke en romantische werken  valt het niet altijd mee de vaste structuren en klankbeelden los te laten waaraan men zo gewoon is, los te laten.

 

Na de pauze kwam Ravels  Strijkkwartet in F groot op de lessenaars. De dames verrasten de toehoorders door nu met een nieuw fraai haarsieraad het podium op te lopen. “Ravel: een keurig, onberispelijk en elegant heerschap, ijdel zelfs, die altijd met vele koffers reisde omdat hij elke dag een ander kostuum wilde dragen. Zijn muziek is luchtig, transparant en verfijnd,” aldus de toelichting van een der speelsters.. Allegro moderato, tres doux: Zeer melodieus en verfijnd spel van Ragazze. Een prachtig zangerig thema dat ingenieus uitgewerkt wordt en beurtelings door  de diverse instrumenten wordt voorgedragen. Een heerlijk dromerig slot. Assez vif- Très rythmé: Een krachtig pizzicato begin, dat later alleen door de cello wordt voortgezet. Melodie in de 1e viool, ook weer herhaald door de anderen. Passages con sordino, haast gefluisterd, geserreerd en geciseleerd gespeeld. Weer krachtige pizzicati; het thema herhaald tot besluit. Très lent: de altiste zette in, gevolgd door de cello en de 1e viool, verstilde muziek die tot het hart sprak. Licht melancholische tonen die, om elkaar heenzwevend licht aanraakten en  troostend omarmden. Dan lichtvoetigheid gevolgd door sonore cellotonen., de spanning opvoerend en weer afzwakkend. Omfloerste melodieën, zacht en tedere muziek.  Vif et agité: Met krachtige uitroepen begon het laatste deel. Weg met alle lieflijkheid. Stevige stokstreken lieten de snaren heftig vibreren. Ook hier weer de sterke stemmingswisselingen van wild-krachtig naar subtiel en terug. Een groot applaus klaterde op. Helaas: geen toegift.

 

Liefhebber heeft genoten van dit bijzondere concert, dat hij wel aan de bescheiden kant vond qua duur: om kwart voor tien stonden we alweer buiten de zaal…

 

LIEFHEBBER

 

Column geschreven door Liefhebber naar aanleiding van een recent concert

 

 

 

Seizoen 2014-2015

 

Ramon van Engelenhoven

Donderdag 9 oktober 2014

 

Syrène Saxofoonkwartet

Zaterdag 15 november 2014

 

Ragazze Kwartet

Woensdag  28 januari 2015

 

Lumaka Ensemble

Maandag 16 februari 2015

 

Musica ad Rhenum

Dinsdag 17 maart 2015

 

Marijje van Stralen en Gerard Bouwhuis

Donderdag 16 april 2016