Muziekkring Enkhuizen

Hét podium voor kamermuziek in West-Friesland

Sinds 1946

Gehoord, gezien en beleefd in de Nutszaal

Concert  gegeven door het LUMAKA ENSEMBLE op maandag 16 februari 2015

 

Bijna drie weken geleden was het vorige concert en nu reeds was het tijd voor het optreden van een volgende bijzondere muziekgroep. Er bevond zich een fraaie concertharp op het podium van de Nutszaal. Het LUMAKA Ensemble stond in de startblokken om de bezoekers te vergasten op een bijzonder afwisselend en mooi concert. Fluitiste Jana Machalett, fluit, Charles Watt, cello (en wat voor een: een Guarneri uit 1698) en harpiste Miriam Overlach vormden de drie leden van LUMAKA: de naam betekent Slak met huisje in het Italiaans. De betekenis volkomen ondergeschikt gemaakt aan de aangename woordklank en met de spelling werd het ook niet zo nauw genomen…

 

Men speelde een zeer afwisselend programma in verschillende samenstelling. Het eerste nummer was van Mikhail Glinka (1ste helft 19de eeuw): Drie liederen. Hij wordt wel de vader van de Russische muziek genoemd, Tsjaikovski en Rimski Korsakov beïnvloedend. En de harpiste deed deze muziek meteen aan Anna Karenina denken van Tolstoi, ook al leefde die wat later.  Moderato1: Een heerlijke combinatie van harp en fluit, waar de Fransen zo dol op zijn, nog vervolmaakt door de eeuwenoude Guarneri-celloklanken. Een lieflijk begin van zoet samenspel. Moderato2: Eigenlijk een voortzetting van het vorige: een fluit speelt en verbeeldt de zangstem, harp en cello begeleiden voorbeeldig en vervolgens neemt de cello de zangpartij over. De zeer stemmingsvolle muziek wordt besloten met de fluitzangeres met voortreffelijke begeleiding. Andante mosso: Hier klonk Russische weemoed op in de onvolprezen en redelijk goed bezette Nutszaal (wat een bijzonder goede akoestiek toch). Een prachtig besluit van dit Glinka-drietal en wat een ontroerend mooie cellopartij!

 

Het volgende werk voor harpsolo was van André Caplet: Deux Divertissements uit 1924, een jaar voor zijn dood gecomponeerd. Op zijn Frans en op zijn Spaans. Het eerste, à la Française was eigenlijk een spel met dalende en stijgende  toonladders, die dan geraffineerd omspeeld werden, hetgeen leidde tot een fascinerend klankenspel: de laagste en de hoogste tonen dreunden en parelden zo over het podium de zaal in naar de gretige oren van het aandachtige publiek. Mooi ook de contrasten tussen de klankkleuren: dof, helder, scherp, zoetgevooisd, maar steeds bijna uitbundig. Het Divertissement à l’Espagnol had een korte en krachtige start met daarna flamenco-achtige elementen. Ook hier diverse malen het spel met de toonladders, met steeds een snelle demping der snaren, wat een trots en kortaangebonden gevoel gaf.

 

De Danse lente uit 1924 van de Belgische componist Joseph Jongen , die heel veel voor orgel schreef, is voor harp en fluit, de gedroomde combinatie…(laat de cellist het niet horen). Melancholiek maar toch lichtvoetig in een impressionistisch klankidioom, hoewel de tijd van het Impressionisme al aardig voorbij was in de jaren 20. Dromerige passages, afgewisseld met meer kordatere riepen bij Liefhebber de klankkleuren van Debussy’s L’après-midi d’un faune op! Een kostelijk werkje!

 

Jean Michel Damase (overleden in 2013) componeerde in 1947 dit Trio in drie delen.  Een opgewekt begin, waarbij fluit en cello deels hetzelfde speelden en in dit allegretto werd menige noot gekraakt. Men hoorde niet alleen Ravel voorbij komen maar ook Stravinski  en Milhaud.  Langs een langzaam opgevoerde spanningsboog ging het naar een grappige coda. In het volgende Andante begon de harp met losse akkoorden als lange introductie , de cello viel haar bij, melancholisch. De fluit als laatste, bekroonde de dromerige stemming, met grote intervallen. Het slot met cello en fluit: hun klanken schuurden net tegen elkaar aan. Dan het Allegro: krachtige thema’s die helder opklonken.  De hoge registers van fluit en harp afgewisseld met pizzicati van de cello. Sterke ritmiek! Een vrolijke galop en breed uitwaaierende klanken als besluit.

 

Na de pauze werden we getrakteerd op Villa Lobos’ Assabio a Jato op fluit en cello. Dat deze componist uit Brazilië kwam was natuurlijk duidelijk te horen. Allegro ma non troppo begonnen met kleine fluitfluisteringen begeleid door een stevige cellopartij. Enorme sprongen door de toonladders en  het geheel werd mooi herhaald. In het Adagio hoorde men dalende en sonore celloklanken en aarzelende fluittonen  met een donker vervolg eindigend in verstilling. Vivo, prestissimo: flakkerende fluittonen begeleid door een cello die bepaalde motieven voortdurende herhaalde. Buitelende toonladders op de fluit  met weer herhaalde motieven in schitterende ritmen en een geweldig slot.

 

Van Gabriel Fauré speelden harp en cello Après un rêve en DE Sicilienne. Een droom gelijk, zo mooi, dat je droomt dat je in de droom blijft: fluwelen celloklank vermengd met de rustige gang der akkoorden op de harp:  dit alles deed een ieder in de zaal wegzweven, een ieder in zijn of haar eigen droom! Er hing bijna een religieuze sfeer…En dan  de Sicilienne, oorspronkelijk voor cello en piano:  zelden zo mooi gehoord, zo ingetogen, zo vol ingehouden melancholie en Weltschmerz, excusez le mot. Even in de hemel.

 

Het slotakkoord was de Sonatine et Trio van Maurice Ravel, uit 1905, voor piano, maar fraai bewerkt door harpist Salzedo in 1937. Modéré: Rustig begin in typisch Ravel idioom allengs wordt de spanning opgevoerd die dan weer afneemt. Mooi unisonospel van cello en fluit. Verstilde passages die tot een idem einde leiden. Menuet: Fluit en harp beginnen een lieflijk onderonsje dan mengt zich de cello in het gezelschap en speelt men rustig en geïnspireerd verder. Er is nog een kort tweegesprek tussen harp en cello en dan komt men tot een rustig en lieflijk slot. Animé: Inderdaad geanimeerd soms ook bespiegelend, maar ook vrolijk en hups. Merkwaardig: deze muziek origineel voor piano krijgt een totaal nieuwe dimensie, gedaante, klankkleur en uitstraling: haast een wonder.

 

Het trio werd getrakteerd op een hartelijke en langdurige applaushulde, kreeg nog een “Henkuzer Keek” aangeboden maar bleek niet in voor een toetje.  Het was evenwel een schitterend concert waarmee het Bestuur van de vermaarde Stichting Muziekkring Enkhuizen en Omstreken weer veel eer inlegde. Voor de tweede maal in 2015: een schot in de roos! Hulde voor de musici      en de leden van het Bestuur!

 

LIEFHEBBER

 

Column geschreven door Liefhebber naar aanleiding van een recent concert

 

 

 

Seizoen 2014-2015

 

Ramon van Engelenhoven

Donderdag 9 oktober 2014

 

Syrène Saxofoonkwartet

Zaterdag 15 november 2014

 

Ragazze Kwartet

Woensdag  28 januari 2015

 

Lumaka Ensemble

Maandag 16 februari 2015

 

Musica ad Rhenum

Dinsdag 17 maart 2015

 

Marijje van Stralen en Gerard Bouwhuis

Donderdag 16 april 2016