Muziekkring Enkhuizen

Hét podium voor kamermuziek in West-Friesland

Sinds 1946

Gehoord, gezien en beleefd in de Nutszaal Enkhuizen: Concert gegeven door het EOLIAN ENSEMBLE op dinsdag 16 februari 2016.

 

Het Het EOLIAN ENSEMBLE (genoemd naar de god van de wind: Aeolus of Eolian) is opgericht in 2004 als blazersensemble met piano en opereert in verschillende samenstellingen. Vanavond traden op Leendert Booyens, fagot, Arco van Zon, hobo en Cécile Rongen,klarinet en het moet gezegd, met een origineel programma, vol oude en nieuwe namen op het gebied van de blazerij. Gevestigde zoals Haydn, Van Beethoven, Albéniz, Ibert en Milhaud, maar ook behoorlijk onbekenden als Panvino, Slavicky en Thiriet en ook de Nederlandse componist Hugo de Groot, sierden het programma. Dat maakt het spannend, interessant en vraagt ook van de toehoorders extra aandacht en snelle schakeling. Interessante,aardige weetjes?

Cécilia Sarkozy, de ex van Nicolas Sarkozy, is de achterkleindochter van Isac Albéniz. De Suite d’après Corrette van Milhaud? Michel Corrette was een Franse componist uit de 18de eeuw… Thiriet schreef samen met Arthur Honegger de filmmuziek voor Les Misérables… Slavicky studeerde o.a. bij Joseph Suk… En Beethovens Sextet schreef hij in 1796, het werd voor het eerst gespeeld in 1805 en pas in 1810 uitgegeven. En tenslotte Panvino:  een jonge Australische componist (Italiaanse ouders!) die aanvankelijk wis- en natuurkunde studeerde en pas veel later piano ging studeren aan het conservatorium in Sydney…

Maar… het Eolian ensemble bleek een ruime opvatting van  het begrip Programma te hebben. Dat Piazzolla (zoals vermeld) niet gespeeld kon worden was begrijpelijk: de muziek ervan kwam veel te laat bij onze oosterburen vandaan zodat er geen tijd was om te bewerken en in te studeren. Maar andere nummers die op het programmablad stonden vermeld zomaar weg te laten of zonder aankondiging in te korten vond uw Liefhebber minder geslaagd: van het Londense Trio werd alleen het eerste deel gespeeld als intro, terwijl drie delen vermeld stonden. Maurice Thiriet, na de pauze  vermeld, verdween eveneens spoorloos. Gelukkig bleef er genoeg te genieten over en daarover schrijf ik graag. Een geestige inleiding van een der bestuursleden opende het concert.  Beurtelings vertelden de musici een en ander over het te spelen stuk.

Van Haydns Londense Trio Hoboken IV klonk alleen het Spirituoso: het was een geestig, vlot en licht stuk van het Haydn-menu, een mooie binnenkomer. De Londense trio’s zijn origineel geschreven voor twee violen of twee fluiten en cello maar de uitvoering klonk ook in deze samenstelling perfect. In mooi samenspel was deze ècht klassieke muziek weer als nieuw!

Van Jacques Ibert werden vijf miniatuurtjes uitgevoerd op voorbeeldige wijze. Zijn Cinq Pièces en Trio uit 1935 zijn kort maar bondig en krachtig. Van het dansante Allegro vivo, vlot en levendig tot het Allegro quasi marziale: stevige muziek, vrolijk en onbekommerd werd toegespeeld naar een fijnzinnig einde. Daartussen in enkele notities: dromerig, breed uitgesponnen melodielijnen, een hups werkje, de snelle loopjes in de fagotpartij, plechtig, statig, mooi mengende stemmen en kleuren. Van de onbekende Klement Slavicky, Tsjech die bijna de hele 20ste eeuw heeft beleefd,klonk uit zijn Wind Trio  het eerste deel het Largo. Hij heeft door zijn afwijzende houding t.o. het communistische bewind in zijn land zeer in de marge van het culturele leven van Tsjecho-Slowakije moeten leven en werken. Na zijn 80ste is hij pas doorgebroken als componist…De fragiele hobo-inzet klinkt als een hartstochtelijke roep, gelardeerd met voortdurende  sprongetjes van de klarinet. De fagot in het hoge register nadert de klarinetklank, een bijzonder effect. Hoorden we verderop in het stuk de chaos van de tweede wereldoorlog? Duet van klarinet en fagot en zacht smeekt dan de fagot in zijn solo wellicht om vrede. Er is sprake van een sereen einde.

Van Ludwig van Beethoven, de derde klassieke reus, stond het Trio in Es opus 71 op de lessenaars. Origineel een sextet maar doordat men gewoon de instrumenten niet verdubbelde kregen we toch minstens evenveel muzikale waar voor ons geld. Leendert Booyens gaf een aardige kleine inleiding over Beethoven met muziekvoorbeelden van klarinettiste Cécile Rongen. Adagio, allegro opent met een zuiver klassiek thema dat kunstig is uitgewerkt waarbij de klankkleuren weer zo mooi harmonieerden, zoetvloeiend om zo te zeggen. Bij het herhalen van het thema zet nadrukkelijk het Allegro in. Typische loopjes werden herhaald op de drie instrumenten: om beurten lieten de musici hun vinger- en blaasvlugheid blinken en af en toe kwamen stiekem Haydn en Mozart nog even om de hoek kijken. Het Adagio: een rustig voorkabbelende muziekbeek, verrukkelijk haast vloeibaar klankvoedsel voor oor en oog en hart! Menuetto: Opgewekt, marsachtig (toch menuet!) stuk. Weer opmerkelijk hoe mooi de klankkleuren mengen, het heldere van de hobo, het zoet-zwoele, zacht melancholische van de klarinet en het hupse, haast ondeugende popopopop van de fagot. In het Rondo: een virtuoos en vrolijk  slot van dit Beethoven trio in een stevig thema vervat.

Na de pauze Darius Milhaud met zijn Suite d’après Corrette, uit 1937. Corrette was een Franse barok- en rocococomponist. Milhaud schreef quasi barokmuziek, in een modern  jasje met vele knipogen naar 1937. De onderdelen hebben ook allemaal  titels uit de barok: Rondeau, Musette, Fanfare, Menuets, Tambourin, Coucou (!) Ik geef wat impressies weer: parmantig rondeau dat keurig à la 1750 afgesloten werd. Grappige doedelzakmuziek met herhalingen in de fagotpartij. Men zou wel heel hard moeten lopen wilde men deze fanfare overigens kunnen bijhouden…bij de Serenade: niet zoetgevooisd: de aanbedene was waarschijnlijk snel haar boudoir ingevlucht, duidelijk niet barok! Elke speler deed zijn best, maar harmonisch mocht het niet meer worden m.u.v. het slotakkoord. Daar klonken geen lieflijke maar felle koekoekstweetonen, samen strijdend om de eerste plaats in het ensemble…toch eindigden ze gezamenlijk en vriendelijk.

Calogero Panvino (*1978) al hierboven vermeld, bewerkte Invention nr 11 van Bach voor hobo-solo. Hij nam een motief hieruit en ging ermee aan de slag en wel zodanig dat er een bijna onherkenbare Bach aan het woord kwam, het was echter een viruoos stuk Panvino! En dan komt de grote meester zelf tot klinken, weliswaar bewerkt: Inventionen zijn voor klavier geschreven. Ja, dit was de echte Bach. Wat leent zijn muziek zich toch ongekend goed voor welke bezetting dan ook. (George Balanchine, de beroemde choreograaf maakte  in 1941 zelfs een ballet op Bachs concert voor twee violen: muziek uitdrukken in dans…) De baslijn door de fagot: weergaloos. En dan die schijnbaar eindeloos meanderende elkaar omstrengelende melodielijnen: woorden schieten tekort.

De toehoorders der Nutszaal werden ook nog getrakteerd op de variaties van Beethoven op La ci darem la Mano uit Mozarts Don Giovanni. Zelden is er erotischer muziek geschreven als deze aria waarin de Don het bruidje Zerlina denkt te verleiden.  Beethoven trekt alles uit zijn muzikale kast om deze zeldzame muziek te variëren en te parodiëren (fagotpartij). De drie musici schitterden in deze variaties.  

Van de Nederlandse componist Hugo de Groot klonk een Souvenir Sud Americain. De fagot zet in, de anderen volgen. Snel tempo, het stuk werd stevig neergezet in prettig samenspel, niet al te modern, vlot richting de tangomuziek, ons inmiddels zeer vertrouwd.  

Het concert werd besloten met de ingetogen en bloedmooi gespeelde, bekende Tango uit de Suite Espanola van Isaak Albéniz.

Het opklaterende applaus en de West-Friese krentenmikken vermochten echter het Eolian Ensemble niet over te halen tot een toegift, niettemin was het een heerlijk concert waar we weer een maand op kunnen teren!

LIEFHEBBER

IP Address

Column geschreven door Liefhebber naar aanleiding van een recent concert

 

 

Seizoen 2015-2016

 

Marcel Worms

Donderdag 15 oktober 2015

 

Frans Hals Kwartet

Zaterdag 21 november 2015

 

Duo Macondo

Maandag 18 januari 2016

 

Eolian Ensemble

Dinsdag 16 februari 2016

 

Wildschut en Ish-Hurwitz

Woensdag 16 maart 2016

 

RAGAZZE-KWARTET

Dinsdag 19 april