Muziekkring Enkhuizen

Hét podium voor kamermuziek in West-Friesland

Sinds 1946

Gehoord, gezien en beleefd in de Nutszaal Enkhuizen:   CONCERT gegeven door het Duo Smits en Van Regteren Altena op maandag 3 oktober 2016. Thema: “Moment musical”.

 

Het eerste concert in het nieuwe seizoen 16/17: de Muziekkring Enkhuizen heeft het weer uitstekend voor elkaar! Een serie prachtoptredens met bijzondere musici en mooie muziek. De aftrap werd gegeven door  Pamela Smits en Quirijn van Regteren Altena in een niet zo vaak voorkomende samenstelling: cello en contrabas. Beide musici gelauwerd, ervaren en bevlogen: een perfecte combinatie, garant staand voor prachtig samenspel en een bijzondere muziekkeuze. Van barokcomponisten Telemann en Barrière via Schubert en Rossini, dan naar Massenet, Godard en Drigo over Bartók naar modernere componisten als Ellis, Schnittke en tenslotte Lemos en Meyer en dan niet keurig op deze volgorde maar lekker gemêleerd. Interessant en boeiend. Aardig te weten dat Van Regteren Altena een contrabas uit 1720 bespeelt, gebouwd door de Milanese vioolbouwer Giovanni Battista Grancino (1673-1730).  Pamela Smits speelt zittend, Van Regteren Altena speelt staand en elk muziekwerk werd ingeleid door een van beiden met interessante wetenswaardigheden over ontstaan, achtergrond en componist. Joke Poelsma,de nieuwe voorzitter, opende het concert op charmante wijze.

 

*De Kanonische Sonate nr. 1 van Telemann is origineel geschreven voor twee blokfluiten en twee violen, alleszins de moeite waard om dit in onze bezetting eens te proberen, vertelde Pamela Smits bij het begin van dit nummer. In het Vivace zette de cello feestelijk in en bromde de bas gemoedelijk en genoeglijk het thema na: de warme klanken van deze lage strijkers, hoe kan het ook anders. Een vrolijk en levendig stuk. Ook het Andante is canonisch van opzet; vermanend ernstig van toon als wilde het de toehoorder waarschuwen het leven niet te licht op te vatten. Gelukkig komt dan daarna het smakelijke Allegro  dat ons vertelt het leven niet al te ernstig te nemen. Vlotte muziek,  aanstekelijk gespeeld met af en toe aardig-moderne streken erin.

*De Sonate à Deux van Jean Barrière (een bekende Franse gambist uit de eerste helft van de 18de eeuw, in de tijd dat er oorlog woedde tussen gamba en cello, die overigens door de cello gewonnen werd) heeft drie delen. Andante, een dansant stuk met afwisselend een hoofdrol voor  cello en  contrabas. Het brede Adagio lijkt op een klacht over een verloren geliefde. Zoet weemoedig, geen vibrato, een steeds strak aangezette toon als kenmerk van dit deel. De bas gaat af en toe echt helemaal de diepte in, sonoor en sterk in de ondersteuning van de cellospeler. Presto: In snelle toonladders vliegen vingers en stokken over de snaren, een feest voor oor en oog. Vrolijk, een fijn stuk. De perfecte balans tussen beide instrumenten. Een langzaam intermezzo en een herhaling van het snelle thema.   *Jules Massenet: Duo voor C en C, een kort stuk, geschreven voor een auditie met een donker begin en eigenlijk blijft het hele stuk in de lage regionen, maar zeker verrassend.

*Béla Bartók: Een aantal Duo’s uit de 44 Duo’s voor twee violen. Bartók reisde met Kodály door het platteland van Hongarije om oude volkswijzen en  -melodieën en liederen vast te leggen. Volkswijzen met contrapunt, in verschillende maatsoorten soms zelfs in verschillende toonsoort. Opvallend weer die sonore en diepe klank van de bas. Soms een stil duo dan weer een sprankelend deeltje in strakke opzwepende ritmes. Prachtig!                                                                                         

*David Ellis (*1933)  schreef een Sonate For unaccompanied Double Bass (voor contrabassolo dus) in 1978 en dat deed hij voor de eerste Great Bassrace op het eiland MAN. Het eerste concours ooit georganiseerd voor contrabasspelers en uit alle delen van de wereld stroomden de bassisten met hun wonderlijk grote instrumenten toe. Van Regteren Altena deed zijn naam als meester-bassist alle eer aan. Het is een razend moeilijk stuk dat laat horen wat er allemaal op een contrabas mogelijk is: fluisteren, zingen, schelden, jubelen, supersnelle pizzicati, kortom een bijzondere ervaring.  

*Het stuk “Hell 1” voor cello solo van Giovanni Sollima (* 1962), een Italiaanse internationaal bekende cellosolist, van alle markten thuis, schreef dit werk voor een opera die nog moet worden geschreven. Het stuk is gebaseerd op de Divina Commedia van Dante. Het begint a.h.w. in een bootje op een rivier waar het heel mistig is en het eindigt met een helse schreeuw, lijkend op de beginnende alarmsirenes die op de eerste van elke maand getest worden en over stad en land gillen.               

*Edgar Meyer (*1960) is een Amerikaans contrabassist die dit stuk (Duo voor cello en contrabas) voor zichzelf en de cellist Yo-Yo-Ma schreef. Een verstild begin, waarbij de beide instrumenten zich bijna om elkaar heen wikkelen. Een krachtig vervolg, dan de celloklank egaal en dun, de bas rustig strijkend in dalende en stijgende toonladders. Pittige muziek met grote uithalen. Een sereen slot.

 

*Na de pauze een van Schuberts Moments Musicales. Zeer lyrisch gespeeld en bijzonder aangezien dit natuurlijk voor piano geschreven is. Luchtig en dansant.

*Riccardo Drigo (1846-1930), werkte in St. Petersburg voor het Russisch Keizerlijk Ballet, waarvoor hij deze Serenade schreef. Dat moet dan wel een enigszins slaapverwekkende dansvoorstelling geweest zijn…lieflijk voortkabbelende klankjes zonder veel zeggingskracht.

*Benjamin Godard (1849-1895) Frans operacomponist: “Berceuse” Langzaam, romantisch en lieflijk gespeelde muziek.  

*Renato Lemos (*1960 Braziliaanse componist, schrijver van veel filmmuziek.) Folklore Duetten uit Zuid Amerika. Een persoonlijke favoriet van Pamela die op Curaçao, gewoond heeft. Het waren stuk voor stuk heerlijk ritmische muzieken, kleurrijk, spontaan, volks, en relaxed gespeeld met groot spelplezier.

*Alfred Schnittke (1934-1998, Duits-Russische componist): Hymnus II Gedragen duistere tonen, sombere geluiden kruipen uit beide instrumenten omhoog, als een naderend onweer, donkere pizzicati rollen steeds sneller over het podium de zaal in; dan weer uiterst ingehouden. Lang aangehouden schijnbaar willekeurige noten, de dreiging is blijvend in de bas; ijl cellospel, vreemde basklanken…’De natuurflageoletten zijn uiterst moeilijk te spelen en lijken wel op de tonen van een glasharmonica’, vertelde Pamela na afloop van dit bijzondere werk.

*Gioacchino Rossini: Duet in D voor cello en contrabas, waarschijnlijk het eerste werk voor deze bezetting geschreven.) Een amateur cellist gaf R. de opdracht. De partijvan de cello is relatief eenvoudig maar die van de bas des te moeilijker! Allegro: Echt zo’n heerlijk swingend bravourstuk van  Rossini waarin hij alles uit de kast haalt. Kostelijk en: wat een virtuositeit! Het Andante Molto was fraai zangerig met pizzicati in de bas die vervolgens de melodie overneemt en later weer afstaat aan de cello. Het afsluitende Allegro was een vrolijke dans! Het publiek beloonde deze mooie musici  met een ovatie die weer beantwoord werd met een charmante toegift.

 

De aftrap van het seizoen is GESLAAGD. Pluim voor het Bestuur. Op naar het volgende concert op zaterdag 12 november!

 

LIEFHEBBER


Column geschreven door Liefhebber naar aanleiding van een recent concert

 

 

Seizoen 2016-2017

 

Duo Smits en Van Regteren Altena

Maandag 3 oktober, 2016

 

SYRÈNE Saxofoonkwart Zaterdag 12 november 2016

 

DUDOK KWARTET  

Vrijdag 13 januari 2017.

 

NEDERLANDS BARYTON TRIO

Woensdag 15 februari 2017.

 

Marietta Petkova

Maandag 6 maart 2017

 

THE HAGUE STRINGTRIO

Donderdag 6 april 2017