Muziekkring Enkhuizen

Hťt podium voor kamermuziek in West-Friesland

Sinds 1946

Privacybeleid

 

Gehoord, gezien en beleefd in de DROMMEDARIS in Enkhuizen, het tweede seizoensconcert gegeven voor de Muziekkring door het DELTA TRIO op zaterdag 3 november 2018.  

 

Het Delta Trio is opgericht in 2013 in Salzburg waarbij bleek dat er grote wederzijdse affiniteit trilde tussen de drie leden: violist Gerard Spronk, celliste Irene Enzlin en pianiste Vera Kooper. Zij ontdekten ook de magie van de kamermuziek, als mysterieus fenomeen. Die ontdekking werkte meteen door in deelname aan het Concours in Vilnius, Litouwen in 2014 waar het Trio meteen een eerste Ťn een bijzondere prijs in de wacht sleepte. Ook daarna ging hun zegetocht verder met vele internationale (eerste) prijzen in ItaliŽ, NL en Zwitserland. Tournees volgden door Europa o.a. Rusland,maar ook IsraŽl, China en Zuid-Korea. Ook bracht het Trio twee Cd’s uit. Violist Gerard Spronk studeerde bij Vera Beths en nu nog bij Andreas Janke. Celliste Irene Enzlin studeerde aan de Yehudi Menuhin School in Londen bij Doumenge en Watt, verder aan het Mozarteum en in Parijs bij Pidoux. Pianiste Vera Kooper studeerde in Den Haag (KC) bij Kuijken en Bystrova en nu nog aan het Mozarteum (Salzburg) bij Kern en in Bergamo (Accademia Santa Secilia) bij Bogino.

 

Het thema van dit bijzondere concert is: Reflecties: van Bach tot Auerbach. Lera Auerbach is een  Russisch/Amerikaanse pianiste en componiste. Zij werd geboren in 1973 uit muzikale ouders in Tsjeljabinsk, zo’n 900 km ten oosten van Moskou. Het bijzondere talent schreef al op 12 jarige leeftijd een opera. Tijdens een concerttournee in 1991 door de VS besloot ze daar te blijven en studeerde piano, compositie en literatuurwetenschappen. Ze voltooide haar pianostudies in Hannover en is een veelzijdig pianiste en componiste. In 2002 speelde ze haar eigen Suite Concertante voor viool, piano en orkest met Gidon Kremer en de Kremerata Baltica. Haar muziek kenmerkt zich door stilistische vrijheden  en schuurt langs tonaliteit en atonaliteit, juxtapositie genaamd.  Haar oeuvre is al uitgebreid en divers. Balletmuziek, pianomuziek, bv 24 Preludes (denk aan Bach en  Chopin en Debussy), Sonate, Strijkkwartet, Requiems, Symfonie en twee Pianotrio’s (1994 en 2012) Door dat laatste trio kwam het Delta Trio in contact met haar. Zie verder de toelichting in het programmablad.

 

Het “Tryptych - This Mirror Has Three Faces”  verbeeldt de zoektocht naar de verbinding van solospelen en de gemeenzaamheid van het Triospel.

 

Bestuurslid Hugo Brieffies opent ditmaal het concert op prettige wijze, refererend aan de uitverkochte film over Maria Callas en attendeert het publiek op de volgende muzikale filmvoorstelling. Ook memoreert hij de succesvolle masterclass van afgelopen middag waarvan de deelnemers in de zaal zitten. Na het welkomstapplaus komt celliste Enzlin op, gaat zitten en tovert de Sarabande uit de tweede Suite van de grote Bach tevoorschijn. Mooi gefraseerd en intens spel, haar frÍle figuur als fraai contrast met de reus Bach. Violist Spronk komt spelend op maar blijft achter de muur staan en valt in met ragfijn spel. Een bijzondere en verrassende vondst. Applaus! Dan komen de violist en pianiste Kooper tevoorschijn en begint het Auerbachse tweede pianotrio met geweldige roffels op de Yamahavleugel die het in het hele stuk af en toe zwaar te verduren krijgt. Het lijkt alsof de drie voor zichzelf bezig zijn en toch is de samenklank verrassend. Nu eens zachtjes, dan weer worden we opgeschrikt door een kakofonie van klank, heftige pizzicati, de piano valt in. Een dansje,  vals zou je als kind gezegd hebben, maar atonaal heet het nu. Voortdurend schurende klanken, hartstochtelijke passages, schril, verontrustend en zowel de tempi als sterkte wisselen nogal. Violist en celliste ontlokken vreemde geluiden aan hun instrument. Het 18de en 19de eeuwse schoonheidsideaal  is ver achter de muzikale horizon verdwenen. Snel spel, daverende pianoakkoorden: het is voor het Deltateam hard werken “geblazen”. Krachtige snelle loopjes en arpeggio’s stromen de zaal in. Zorgwekkend, angstaanjagend,  geheimzinnig soms. Pianosolo met losse akkoordjes in de diskant, V en C vallen bij met lange zachte hoge streken en tonen. Dan razendsnel vioolspel; uitbarsting op de Yamaha, atonale begeleiding door de snaarinstrumenten. Weemoedige snaar- klanken en de piano stemt daarmee in. Sordien op de viool, zacht gefluister dat door de cello wordt herhaald. Pizzicati.  Dromerig piano- en cellospel, viool  valt bij, beschouwend lijkt dit, met mooie harmonieŽn op de piano. Zoet spel met af en toe een dissonant. Dan lange glissandi op V en C, die toch een wat potsierlijk effect op mij sorteren. Zachte pianobegeleiding. Opvallend: de violist speelt veel in het ultrahoge register, bijna fluisterend en dat is dan ook het einde van het stuk. Grote bijval. Het stuk liet een grote indruk achter bij het publiek en was een belangrijk onderwerp van gesprek in de erop volgende pauze. “Alle drie alleen en toch heel erg samen,”  zei een concertbezoekster tegen mij.

 

Violist Gerard Spronk kondigde het laatste stuk aan: Pianotrio nr. 2 in Es van Franz Schubert. Dit schitterende werk hebben degenen die in de pauze de Drom verlieten dus helaas gemist. (Uw recensent vond het een omissie  dat het programmablad dit werk niet vermeldde. Ook miste hij de vermelding van de Masterclass op het programmablad). Schubert schreef het begin 1828 en hield het zelf met vrienden ten doop in maart van dat jaar. I. Allegro. Het begint met een zwierig en opgewekt gebaar, krachtig en tegelijk poŽtisch. Schubert, de melodieŽntovenaar waarbij hij een  meesterlijke eenheid doet ontstaan tussen de drie solisten. Zangerige frasen dan weer snelle passages. In de reprise raak je nog meer onder de indruk van zijn inventiviteit om drie spelers en hun spel zů te laten samensmelten. De sprankelingen van het klavier nemen een hoge vlucht waarbij de pianiste de violist en de celliste meesleept de muzikaal-hogere sferen in. Kracht en souplesse, elegie en ode tegelijk. Klaterende tonen der piano, diepe bassen werken toe naar de climax. De vroegromantiek speelt zijn spel met de componist, zijn compositie, de spelers en de toehoorders. De weergaloze doorwerking laat het ruggenmerg huiveren. Prachtig is de interactie tussen de musici: hun spel is adequaat, hartstochtelijk, verfijnd, briljant. Wat laten ze Schubert glanzen, schitteren, welk een brille, welk een verrukking. De wisselingen in tempi, tussen majeur en mineur, in forte en piano…  II. Andante con moto. Hier citeerde Schubert een Zweeds volksliedje. Melancholieke melodie door de cello begonnen, door de piano begeleid in korte akkoordjes, dan neemt de piano het thema over en de snaren begeleiden met een troostend vervolg. Zacht kabbelend pianospel, dan krachtige passages,  heftig zelfs. Het heeft iets melancholisch en zelfs iets gekwelds. Daarna de herhaling van het thema de heerlijke melodie klinkt weer, maar pas op! Er komt dreiging. Heftig passages, sterker, afzwakkend, sterke stemmingswisseling. Breed en gedragen spelen ze maar dan gaat het naar  een afwachtend en zacht slot, klanken die uitmondend verglijden in de ademloze stilte van het publiek. III. Scherzo. Allegro moderato. Een lšndlerachtige melodie, hups thema prachtig uitgewerkt beurtelings door de drie spelers. Speels en lichtvoetig, een werkelijk superieure doorwerking volgt.  IV. Allegro moderato. Een bijzonder lang deel, waarin Schubert zelfs nog stukken geschrapt heeft omdat hij het te lang vond. Dit deel kenmerkt zich door een soort cirkelgang in de melodieŽn en hun variaties. Er zitten Hongaarse elementen in. De thema’s parelen de zaal in via de piano naar de ademloos luisterende bezoekers die als gebiologeerd het Triospel volgen. Muziek die hart en hoofd verblijdt en optilt naar hoger sferen.  Hier in de Drom gebeurt iets bijzonders, hier openbaart zich het mysterie, het ongrijpbare, het ontastbare, het wonder dat muziek is. Deze fijne musici die dit wonder aan ons lieten gebeuren: wij zijn hen dankbaar. Ovatie was hun beloning en de Enkhuizer Krentenmik natuurlijk. Een memorabele avond, een memorabel concert, dankjewel Bestuur!

LIEFHEBBER/Klaas Herman de Haan


Column geschreven door Liefhebber naar aanleiding van een recent concert

 

 

Eerdere Columns:

 

Seizoen 2018-2019

 

Seizoen 2017-2018

 

Seizoen 2016-2017
 

Seizoen 2015-2016

 

Seizoen 2014-2015

 

Seizoen 2013-2014

 

Seizoen 2012-2013

 

Seizoen 2011-2012