Muziekkring Enkhuizen

Hťt podium voor kamermuziek in West-Friesland

Sinds 1946

Privacybeleid

 

Gehoord, gezien en beleefd in de DROMMEDARIS in Enkhuizen, het concert gegeven voor de Muziekkring door vier solisten van het Europese kamerorkest: "Chamber Philharmonic of Europe" op maandag  19 maart 2018.  Andrej Sur en Zsuzsa Berenyl, viool, Laurent Tardat, altviool en Tatjana Rediko, cello.

 

Deze vier musici, uit Rusland, Hongarije en Frankrijk afkomstig, met hun intrigerende namen, speelden in een mooi programma drie kwartetten:  Mozart, Schubert en Borodin. De opening van het concert werd weer op charmante en deskundige wijze verricht door de voorzitter, Joke Poelsma, waarbij ze nogmaals aandacht vroeg voor de films die  Cherry Duyns maakte over de Mattheus-Passie van Reinbert de Leeuw. Ook meldde ze dat de oprichter van het orkest in de zaal aanwezig was: de heer Leonid Tritus. Zijn drijfveer was ooit dat muziek verbindt: jong en oud, oost en west. Applaus.

 

Mozarts strijkkwartet KV 157  is ťťn van de zes zogeheten Milanese kwartetten. Hij werkte daar toen in Milaan aan zijn opera Lucio Silla (1772). Ze hebben allemaal drie delen hetgeen opmerkelijk is en bij de laatste vier is het middendeel in mineur  dat ongewoon werd gevonden. In de KŲchel-editie van 1964 werden de eerste twee kwartetten aangeduid als KV 134a en 134b.

 

Keurig in het zwart gestoken opende het kwartet het Allegro met een zonnig thema dat met bescheiden vibrato gespeeld werd. De zangerigheid ervan was een genot om beluisteren. De vier violisten speelden fijnzinnig en delicaat en de cellopartij is nog echt Haydniaans, vrij  eenvoudig  maar die werd met schwung gespeld door Tatjana. Andante. De alt begint haast aarzelend. De cello zwijgt, de eerste en tweede viool heffen een smekend thema aan: verrukkelijke lichtheid, dansante en musische schoonheid verspreidden deze vier begaafde musici. De cellopartij neemt een grotere plaats in. Wat een fijne muziek geschreven door een 16 jarig genie en zo heerlijk voor onze oren en ogen uitgevoerd. Haast fluisterend werd er af en toe gespeeld, wondermooi. Presto. Een lustig, krachtig en haast spannend thema werd ons voorgetoverd. Spontaan spel met groot speelgenoegen vertolkt. Kort en krachtig was het slot.

 

Schubert, ook nog maar 16 jaar oud, had de koorschool van het Keizerlijk Seminarie kort daarvoor verlaten. Hij schreef in november 1813 zijn strijkkwartet, als opus 125, D. 87.  Het is een knap en volwassen stuk voor zo'n jongeling. Salieri, van wie Schubert lessen volgde, zou invloed op het stuk gehad hebben. De premiŤre was bij  Schubert thuis, zijn vader bespeelde de cello, zijn broers Ferdinand en Ignaz eerste en tweede viool en de componist zelf de altviool. Als curiositeit is aardig dat hij het scherzo als tweede deel plaatste, zoals gebruikelijk is dat het derde deel. Allegro moderato. Een gedragen begin, haast religieus geladen thema, pizzicati van de tweede viool en de cello. Unisono spel. Nerveuze nootjes die beurtelings worden gespeeld hetgeen een mooi effect geeft. Af en toe een snufje Beethoven. Octaafspel. Meeslepende melodie en idem spel. Dan weer krachtige en  haast dwingende melodieŽn. Diepe cellotonen, pizzicati. Scherzo. Prestissimo. Een sterk en vrolijk begin, afgewisseld met tragere en romantisch aandoende passages. De vrolijke reprise met veel schwung en enthousiasme gespeeld. Adagio. Een gedragen, lieflijke muziek met vibrato omglansd. Ook Haydn kwam voorbij in zijn vriendelijkste gedaante; de alt met zijn vele korte nootjes.

 

Een heerlijk stuk muziek! Allegro. Een levendige start, snel, met poŽtische passages, dansende klanken, pizzicato van de cello dan weer meeslepende meesterlijke melodieŽn. Een mooie techniek en fabuleus goed samenspel kenmerkte deze nu reeds zeven gespeelde stukken. Een feest om deze vier mensen zo begeesterd, intens en gedreven bezig te horen en te zien.

 

Borodin was succesvol scheikundige (bekend om zijn Reactie van Borodin) en componeerde dus in zijn spaarzame vrij tijd. Dit strijkkwartet schreef hij in 1881, een jaar na zijn bekende  "Op de steppen van Centraal-AziŽ", dat hij aan zijn vriend Liszt opgedragen had. Het kwartet droeg hij op aan zijn vrouw, Ekaterina Protopova. De mooie melodieŽn uit het tweede en derde deel zijn veel later gebruikt voor de Broadwaymusical "Kismet" uit 1953. (bv. "And this is my beloved" uit het Notturno). Allegro moderato. Een gedragen begin met een belangrijk aandeel voor de cello, die het hoofdthema krachtig en joyeus speelde waar de andere strijkers omheen dartelden. Unisono 1ste en 2de viool, lang aangehouden cellotonen, veelal in het lage register, heerlijke donkerte. Indringende melodieŽn, deels melancholisch getint. De slotklanken unisono. Scherzo Allegro. Een lichtvoetig begin, luchthartig haast overgaand in gedragener klanken, maar steeds in dansante maat. Vrolijkheid is troef maar er zijn ernstiger onderstromen. De cello lijkt een berendansje uit te voeren en in sneltreinvaart komt het slot in pizzicati van allen. Notturno. Adagio. Zoals eerder vermeld een beroemd thema in deze prachtige nachtmuziek. Verrukkelijke schoonheid, nostalgische en romantische stemmingen strijden om de voorrang. De eerste viool neemt het thema zoet over en dan jubelt het ensemble in bijna euforische stemming waarbij de herhalingen van het thema aan de orde van de dag zijn. Geen wonder dat deze melodieŽn later zo succesvol gebruikt werden! Finale. Andante vivace. Romantiek in optima forma beleven we in dit laatste deel. Veel tempo- en stemmingswisselingen, zelfs af en toe met een vleugje atonaliteit. Fijne muziek. Dat was ook zeer te merken aan de spelenden. Hun voorbeeldig samenspel, veel onderling contact, hoofdknikjes, oogbewegingen glimlachjes, fijn om te zien en te ervaren dat mensen zo helemaal opgaan in hun harmonie der sferen.

 

Uitbundig applaus, geroep van het publiek. Dankend buigen en dan een toegift dŤ Csardas van Vittorio Monti (It. componist 1868-1922) die met een ongelooflijke virtuositeit gespeeld werd. Heerlijk larmoyant, heerlijk opzwepend en een geweldige uitsmijter van dit voorlaatste concert, alweer zo'n fraaie actie van het bestuur van de Muziekkring Enkhuizen en Omstreken!

 

LIEFHEBBER/Klaas Herman de Haan


Column geschreven door Liefhebber naar aanleiding van een recent concert

 

 

Seizoen 2017-2018

Berlage Saxophone Quartet

donderdag 12 oktober 2017

 

KlŠra WŁrtz

zaterdag 18 november 2017

 

Karin Strobos, Felicia van den End en Daria van den Bercken

woensdag  14 februari 2018.

 

"Chamber Philharmonic of Europe"

maandag  19 maart 2018.